เครือข่ายพุทธศาสนิกสัมพันธ์เพื่อสังคม
ก่อตั้ง กุมภาพันธ์ 1989 โดย สุลักษณ์ ศิวรักษ์ — เครือข่ายนานาชาติที่เชื่อมพุทธศาสนากับการทำงานเพื่อสังคม ครอบคลุมสมาชิกใน 25+ ประเทศ 6 ทวีป
เมื่อก่อตั้ง สุลักษณ์เชิญผู้นำจาก 3 สายพุทธมาเป็นองค์อุปถัมภ์:
| สาย | องค์อุปถัมภ์ |
|---|---|
| วัชรยาน | องค์ทะไลลามะที่ 14 |
| มหายาน | ติช นัท ฮันห์ (ถึงแก่กรรม 2022) |
| เถรวาท | มหาโฆสานันทะ (ถึงแก่กรรม 2007) |
แก่นของ INEB คือ กัลยาณมิตร (Kalyanamitra) — มิตรภาพทางจิตวิญญาณ — คำเดียวกับที่สุลักษณ์ถือเป็นหัวใจของชีวิต สมาชิกเชื่อมกันด้วยความรู้สึกต่อสรรพชีวิตและการต่อสู้ร่วมกันเพื่อดับทุกข์ ไม่ใช่วาระนโยบาย
ปรัชญาและการปฏิบัติตั้งอยู่บน:
คำว่า "Engaged Buddhism" (พุทธศาสนาเพื่อสังคม) ริเริ่มโดย ติช นัท ฮันห์ ในปี 1954 จากบริบทสงครามเวียดนาม — หมายถึงการบูรณาการการปฏิบัติธรรมกับการมีส่วนร่วมในสังคม การเมือง และสิ่งแวดล้อมอย่างแข็งขัน
สุลักษณ์นำแนวคิดนี้มาสร้างเป็นโครงสร้างสถาบัน — INEB คือ โครงสร้างพื้นฐานสำคัญที่สุดของขบวนการ Engaged Buddhism ระดับโลก เชื่อมพระสงฆ์ แม่ชี นักกิจกรรม นักวิชาการ และนักพัฒนาสังคมข้ามสายพุทธและข้ามศาสนา
การประชุมนานาชาติทุก 2 ปี — ครั้งที่ 21 จัดที่ เชนไน อินเดีย (พ.ย.-ธ.ค. 2024) หัวข้อ "Buddhist Heritage: Toward Inclusive Societies" 250 คนจาก 18 ประเทศ
หลักสูตร 3 เดือนที่ผสม ภาษาอังกฤษ + การตระหนักรู้ตนเอง + การตระหนักรู้สังคม/นิเวศ + ภาวะผู้นำ — ดำเนินการโดย INEB Institute ปัจจุบันซีซันที่ 10 (ม.ค.-เม.ย. 2026)
โปรแกรม 2 สัปดาห์สำหรับเยาวชน — เรียนรู้ผ่านประสบการณ์ตรง ครั้งล่าสุดจัดที่ไต้หวัน (2025)
โครงการสนับสนุนโดย USAID — สร้างสันติภาพผ่านเสวนาข้ามศาสนาในเมียนมา ศรีลังกา และไทย
เครือข่ายสิ่งแวดล้อม + ศาสนา ริเริ่มปี 2012 — INEB เป็นสมาชิก IUCN (International Union for Conservation of Nature)
INEB ดำเนินงานภายใต้ มูลนิธิเสฐียรโกเศศ-นาคะประทีป (SNF) ที่สุลักษณ์ก่อตั้งเมื่อ 1968 — ร่มเดียวกับองค์กรที่เป็นรากฐานของวงการกระบวนกรไทย:
| องค์กร | ก่อตั้ง | บทบาท |
|---|---|---|
| SNF | 1968 | ร่มใหญ่ขององค์กรทั้งหมด |
| อาศรมวงศ์สนิท | 1984 | ชุมชนทางเลือก นครนายก — สถานที่จัด ALT |
| INEB | 1989 | เครือข่ายนานาชาติพุทธเพื่อสังคม |
| สันติประชาธรรม (SPDI) | 1986 | ส่งเสริมประชาธิปไตยแบบมีส่วนร่วม |
| เสมสิกขาลัย (SEM) | 1995 | การศึกษาทางเลือก — หลักสูตรฝึกทักษะกระบวนกร |
| เสขิยธรรม | — | เครือข่ายพระสงฆ์ในงานพัฒนาชุมชน |
| พุทธิกา | — | เครือข่ายพุทธเพื่อสังคม |
อาศรมวงศ์สนิทคือพื้นที่ที่ George Lakey จัดอบรม 21 วัน ซึ่งเป็นจุดกำเนิดของกระบวนกรไทย และเป็นสถานที่จัดหลักสูตร ALT ตลอดมา — ทุกสิ่งเกิดภายใต้ร่มที่สุลักษณ์สร้างไว้
INEB ไม่ได้สร้างกระบวนกรโดยตรง แต่เป็น ระบบนิเวศที่หล่อเลี้ยงดิน ให้กระบวนกรงอกงาม:
สุลักษณ์ ศิวรักษ์ได้รับการยอมรับในระดับโลกสำหรับงาน Engaged Buddhism: