George Russell Lakey (เกิด 2 พฤศจิกายน 1937) นักเคลื่อนไหวสันติวิธี นักฝึกอบรม และนักเขียนชาวอเมริกัน ผู้ร่วมก่อตั้ง Movement for a New Society และ Training for Change — คนที่ อาจารย์ประชา หุตานุวัตร ชวนมาจัดอบรม 21 วันที่อาศรมวงศ์สนิท จนกลายเป็นจุดเริ่มต้นของ กระบวนกรไทย
"The essence of the work I do is to love."
Lakey เกิดที่ Bangor รัฐ Pennsylvania ในครอบครัวคนงานเหมืองหินชนวน (slate miner) ครอบครัวที่ภูมิใจในการรับใช้ชาติผ่านกองทัพ — ตรงข้ามกับเส้นทางที่เขาจะเลือกเดิน
ตอนอายุ 12 ปี เขาเทศนาในโบสถ์เรื่องความเท่าเทียมทางเชื้อชาติว่าเป็นพระประสงค์ของพระเจ้า — ไม่ได้รับการต้อนรับ แต่เป็นจุดเริ่มต้นของชีวิตทั้งชีวิต
Lakey ออกจากนิกายอีแวนเจลิคัลของครอบครัว หันมาเป็น เควกเกอร์ (Society of Friends) หลังค้นพบว่าเควกเกอร์ยุคแรก "นำการปฏิวัติสันติวิธีมาสู่จุดที่ประณีต และทำมันด้วยรากฐานทางจิตวิญญาณอย่างชัดเจน"
ศรัทธาเควกเกอร์เป็นฐานของทุกสิ่งที่เขาทำ:
จุดเปลี่ยนที่ส่งผลถึงเมืองไทย
MNS เป็นเครือข่ายนักเคลื่อนไหวสันติวิธีในฟิลาเดลเฟีย ตั้งอยู่ที่ Philadelphia Life Center ใน West Philadelphia — กลุ่มบ้านสหกรณ์ราว 20 หลังที่เป็นทั้งที่อยู่และศูนย์ฝึกอบรม
MNS มีสามเสาหลัก:
สิ่งที่ MNS เผยแพร่สู่โลก:
MNS ยังตีพิมพ์ต้นฉบับแรกของ Handbook on Nonviolent Communication ของ Marshall Rosenberg — รากฐานของ NVC ที่กระบวนกรใช้กันทุกวัน
อาจารย์ประชา หุตานุวัตร เดินทางไปฟิลาเดลเฟียเพื่อฝึกกับ MNS โดยตรง แล้วนำวิธีการกลับมาหลอมกับโลกทัศน์แบบพุทธ จนกลายเป็น GLT (Grassroots Leadership Training) และต่อมาคือ ALT
หลัง MNS ยุบตัวในปี 1988 Lakey ก่อตั้ง Training for Change ร่วมกับ Barbara Smith ที่ฟิลาเดลเฟีย — องค์กรฝึกอบรมนักเคลื่อนไหวและ NGO ใน 20 ประเทศ
โปรแกรมเด่นคือ Super-T — อบรมเข้มข้น 17 วัน สำหรับฝึกคนให้เป็นผู้ฝึกอบรม (Training of Trainers) ประกอบด้วย 4 workshop เรียงลำดับ สลับวันพัก — รูปแบบที่สะท้อนในหลักสูตร 21 วันที่จัดในเมืองไทย
เมื่ออายุ 70 กว่า Lakey ยังร่วมก่อตั้ง EQAT รณรงค์ให้ธนาคาร PNC หยุดสนับสนุนการทำเหมืองถ่านหินแบบระเบิดยอดเขา (mountaintop removal) ทำ 125 ปฏิบัติการตลอด 5 ปี จนธนาคารเปลี่ยนนโยบายในปี 2015
Lakey พัฒนาวิธีการที่เขาเรียกว่า Direct Education — "ตัดผ่านสิ่งที่ไม่จำเป็น" ใช้ประสบการณ์ตรงเป็นตัวนำ ผลักผู้เรียนออกจาก comfort zone สู่การเรียนรู้ที่แท้จริง
ดัดแปลงจาก David Kolb (1984):
┌──────────────┐
│ 1. Experience │ ◄── กิจกรรมที่เกิดขึ้นตรงนี้ ตอนนี้
└──────┬───────┘
▼
┌──────────────┐
│ 2. Reflect │ ◄── แบ่งปันความหมายที่เกิดจากประสบการณ์
└──────┬───────┘
▼
┌──────────────┐
│ 3. Generalize│ ◄── ถอดบทเรียนสู่ความรู้ทั่วไป
└──────┬───────┘
▼
┌──────────────┐
│ 4. Apply │ ◄── นำไปใช้ในสถานการณ์ใหม่
└──────────────┘
| หลักการ | ความหมาย |
|---|---|
| ผู้เรียนเป็นผู้สร้าง | ผู้เรียนตั้งเป้าหมายการเรียนรู้ของตัวเอง ไม่ใช่รับจากผู้สอน |
| พลังของกลุ่ม | กลุ่มสนับสนุนให้แต่ละคนกล้าเสี่ยงและเรียนรู้อย่างแท้จริง |
| ความปลอดภัยและการเสี่ยง | คนต้องรู้สึกปลอดภัยพอจะทบทวนความเชื่อเดิมและ unlearn อคติ |
| ความจริงแท้เหนือการแสดง | การแกล้งทำ (pretense) ปิดกั้นการเรียนรู้ |
| ความหลากหลายคือทรัพยากร | ความแตกต่างเร่งการเรียนรู้ เมื่อกลุ่มเคลื่อนผ่านความสุภาพผิวเผิน |
| ร่วมสร้าง | กระบวนกรแบ่งความรับผิดชอบกับผู้เรียน กลุ่มเองคือแหล่งเรียนรู้ |
Direct Education บ่มเพาะอำนาจสองแบบหลัง — สิ่งเดียวกับที่ ปรัชญาพื้นฐาน ของกระบวนกรเรียกว่า Empowerment
Lakey ยอมรับว่าแก่นของ Direct Education "ย้อนกลับไปถึง Paulo Freire กับการศึกษาเพื่อปลดปล่อยและขบวนการ Popular Education ที่แตกแขนงออกมา"
แต่ Lakey สังเกตว่า Popular Education เมื่อย้ายมาโลกเหนือ "ทิ้งการใช้พลังของกลุ่มอย่างมีสติเพื่อสนับสนุนการเรียนรู้ของปัจเจก" — Direct Education จึงเป็นการต่อยอด เพิ่มมิติพลวัตกลุ่มเข้าไปเป็นเครื่องมือการเรียนรู้
สิ่งที่ Lakey แบ่งปันกับ Freire:
Lakey เดินทางมาเมืองไทย 10 ครั้ง ระหว่างปี 1989–1998 ทำงานกับ:
การอบรม 21 วันที่ อาศรมวงศ์สนิท จ.นครนายก เป็นจุดเริ่มต้นของกระบวนกรรุ่นแรก — ณัฐฬส วังวิญญู, เล็ก, น้อง, อวยพร, กิตติชัย งามชัยพิสิฐ ล้วนเรียนรู้กับ Lakey โดยตรง
ในปี 1993 เขายังจัด "Nonviolent Training in a Thai Forest" ร่วมกับผู้เข้าร่วมจากพม่า ไทย และกัมพูชา
| ปี | ชื่อ | เนื้อหา |
|---|---|---|
| 1965 | A Manual for Direct Action | "ไบเบิล" ของขบวนการสิทธิพลเมือง |
| 1973 | Strategy for a Living Revolution | กรอบ 5 ขั้นตอนของการปฏิวัติสันติวิธี |
| 1995 | Grassroots and Nonprofit Leadership | ร่วมเขียนกับ Berit Lakey — ภาวะผู้นำระดับรากหญ้า |
| 2010 | Facilitating Group Learning | หนังสือหลักเรื่อง Direct Education — วิธีการจัดกระบวนการเรียนรู้สำหรับผู้ใหญ่ |
| 2016 | Viking Economics | เศรษฐศาสตร์แบบสแกนดิเนเวีย |
| 2018 | How We Win | คู่มือการรณรงค์สันติวิธี |
| 2022 | Dancing with History | อัตชีวประวัติ 424 หน้า |
George Lakey
│
├── A Manual for Direct Action (1965) ──► ขบวนการสิทธิพลเมือง
│
├── Movement for a New Society (1971) ──► Participatory Learning ระดับโลก
│ │
│ ├── ตีพิมพ์ NVC ฉบับแรกของ Marshall Rosenberg
│ │
│ └── ประชา หุตานุวัตร ──► ฝึกที่ Philadelphia
│ │
│ ▼
│ GLT → ALT → กระบวนกรไทยทุกรุ่น
│
├── Training for Change (1991) ──► ฝึกนักเคลื่อนไหวใน 20 ประเทศ
│
├── 10 ครั้งในเมืองไทย (1989–1998) ──► อบรม 21 วัน อาศรมวงศ์สนิท
│ │
│ └── ณัฐฬส, เล็ก, น้อง, อวยพร, กิตติชัย
│
└── Direct Education ──► Experiential Learning Cycle
│
└── วงจรเรียนรู้จากประสบการณ์ที่กระบวนกรใช้ทุกวัน
Citizen George (2024) กำกับโดย Glenn Holsten ความยาว 99 นาที ฉายรอบปฐมทัศน์ที่ Philadelphia Film Festival ใช้ภาพจากหลายทศวรรษของขบวนการสิทธิพลเมือง สันติภาพ LGBTQ+ และสิ่งแวดล้อม